Σχετ.: α) Η από 5.6.2026 ανακοίνωση του ΥΠΕΝ για τη στήριξη των παραγωγών ΑΠΕ με Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης. β) Το υπ’ αριθμ. πρωτ. ΔΝΣ/21411/25.9.2025 έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς το Υπουργείο σας.
Αξιότιμε κύριε Υπουργέ,
Με την παρούσα, ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ καταθέτει τη θέση και τις προτάσεις του επί της νομοθετικής πρωτοβουλίας που ανακοινώθηκε στις 5 Ιουνίου 2026, με την οποία οι παραγωγοί που λειτουργούν με Σύμβαση Λειτουργικής Ενίσχυσης θα συνεχίζουν να λαμβάνουν την ενίσχυσή τους ακόμη και τις ώρες που η τιμή της χονδρικής αγοράς μηδενίζεται, ενώ θα τη χάνουν μόνο όταν οι τιμές γίνονται αρνητικές για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες. Καλωσορίζουμε το μέτρο, το οποίο, σύμφωνα με την ανακοίνωση, θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιουνίου 2026. Πρόκειται για ένα πραγματικό και θετικό βήμα, που αποκαθιστά μέρος ενός εισοδήματος το οποίο μέχρι σήμερα χανόταν ολόκληρο.
Με τον ίδιο όμως ειλικρινή και εποικοδομητικό τρόπο, οφείλουμε να επισημάνουμε ότι το μέτρο αντιμετωπίζει το μικρότερο από τα προβλήματα του κλάδου και αφήνει σχεδόν ανέγγιχτα τα δύο μεγαλύτερα, τις αρνητικές τιμές και τις περικοπές, τα οποία μάλιστα διογκώνονται. Τα έσοδα ενός φωτοβολταϊκού σταθμού πιέζονται από τρεις διαφορετικές αιτίες, που δεν ταυτίζονται και δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
Ως προς τις μηδενικές τιμές. Όταν παράγεται μεγάλη ποσότητα ηλιακής ενέργειας ταυτόχρονα, συνήθως το μεσημέρι, η τιμή της χονδρικής μπορεί να μηδενιστεί και ο σταθμός να μην εισπράξει τίποτα για την ενέργειά του. Οι ώρες αυτές ανήλθαν σε 208 το 2025 και σε 199 το πρώτο πεντάμηνο του 2026. Η ρύθμιση δίνει εδώ σωστή λύση, με ουσιαστικό όφελος ιδίως για τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς, τις ενεργειακές κοινότητες και τους αγρότες.
Επί του σημείου αυτού διατυπώνουμε δύο παρατηρήσεις. Πρώτον, ζητούμε η αποζημίωση των μηδενικών ωρών να ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιανουαρίου 2026 και όχι από την 1η Ιουνίου, καθώς η παραδοχή ότι οι ώρες αυτές πρέπει να αποζημιώνονται ίσχυε εξίσου και κατά το πρώτο πεντάμηνο, στο οποίο η ζημία είναι ήδη τεκμηριωμένη και ταυτόσημη. Δεν υφίσταται λογική βάση ώστε να αποζημιώνεται μια μηδενική ώρα του Ιουνίου και όχι μια απολύτως όμοια ώρα του Μαρτίου του ίδιου έτους. Δεύτερον, η αποζημίωση πρέπει να υπολογιστεί με δίκαιη βάση. Τις ώρες εκείνες, οι Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦΟΣΕ) συχνά περιόριζαν την παραγωγή των σταθμών, ο καθένας με δικό του τρόπο, και αν η αποζημίωση υπολογιστεί επί της μετρημένης παραγωγής θα αδικηθούν οι σταθμοί που περικόπηκαν. Δίκαιη και διαθέσιμη βάση είναι τα πραγματικά στοιχεία ανά περιοχή, από όμοιους σταθμούς που συνέχισαν να παράγουν την ίδια ώρα, στοιχεία που μπορούν να δώσουν οι ΦΟΣΕ και οι Διαχειριστές, ώστε να αποφευχθεί μια αποζημίωση πολλών ταχυτήτων.
Ως προς τις αρνητικές τιμές. Σε ώρες ακόμη μεγαλύτερου πλεονάσματος η τιμή γίνεται αρνητική, οπότε στην πράξη ο παραγωγός θα έπρεπε να πληρώσει για να συνεχίσει να παράγει. Οι αρνητικές ώρες ανήλθαν σε 115 το 2025 και σε 242 το πρώτο πεντάμηνο του 2026, περισσότερες δηλαδή από τις μηδενικές. Το νέο μέτρο προστατεύει μόνο τα σύντομα επεισόδια, καθώς όταν οι αρνητικές τιμές διαρκέσουν περισσότερο από δύο συνεχόμενες ώρες η ενίσχυση χάνεται ολόκληρη.
Η ανάλυσή μας δείχνει ότι αυτό αφορά τη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων. Ενδεικτικά, στην περίοδο Ιανουαρίου 2025 έως Μαΐου 2026 καταγράφηκαν 80 αρνητικά επεισόδια, και αν ο νέος κανόνας εφαρμοζόταν σε αυτά, μόνο τα 27 που ήταν διάρκειας έως δύο ωρών θα καλύπτονταν, ενώ τα υπόλοιπα 53 που ξεπερνούσαν τις δύο ώρες θα έχαναν εξ ολοκλήρου την ενίσχυση. Σε ώρες, από τις 357 συνολικά αρνητικές ώρες μόνο οι 39 θα αποζημιώνονταν, ενώ οι υπόλοιπες 318 θα έμεναν ακάλυπτες. Χωρίς αποζημίωση των δύο πρώτων ωρών στα εκτενέστερα επεισόδια, ο κανόνας των δύο ωρών από μόνος του προσφέρει στην πράξη ελάχιστα.
Για τον λόγο αυτό ζητούμε να αποζημιώνονται πάντοτε οι δύο πρώτες ώρες κάθε αρνητικού επεισοδίου, ανεξαρτήτως της συνολικής του διάρκειας, και να μένουν εκτός μόνο οι ώρες πέρα από τη δεύτερη. Σε επεισόδιο τριών ωρών θα χανόταν μία ώρα, σε επεισόδιο τεσσάρων ωρών δύο, σε επεισόδιο πέντε ωρών τρεις, και ούτω καθεξής. Σημειώνουμε ότι, υπό την ισχύουσα εφαρμογή, όταν τρεις συνεχόμενες ώρες ήταν μηδενικές ή αρνητικές δεν αποζημιωνόταν καμία από τις τρεις. Έτσι εφάρμοσαν το μέτρο ο ΔΕΔΔΗΕ, ο ΑΔΜΗΕ και εν συνεχεία ο ΔΑΠΕΕΠ, ενδεχομένως εσφαλμένα ως προς τις δύο πρώτες ώρες. Παρακαλούμε, όπου διαπιστωθεί τέτοια εσφαλμένη εφαρμογή, οι δύο πρώτες ώρες κάθε επεισοδίου να αποζημιωθούν και αναδρομικά, για όσα έτη αυτή έλαβε χώρα.
Ως προς τις περικοπές. Περικοπή σημαίνει ότι ο διαχειριστής του δικτύου δίνει εντολή στον σταθμό να μειώσει ή να διακόψει την παραγωγή του, όταν το σύστημα δεν μπορεί να απορροφήσει το σύνολο της ενέργειας. Πρόκειται για τη βαρύτερη και ταχύτερα αυξανόμενη απειλή για τη βιωσιμότητα του κλάδου, καθώς η νέα ισχύς που συνδέεται, χωρίς αντίστοιχη αποθήκευση και διασυνδέσεις, θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των περικοπών. Επειδή πρόκειται για περικοπές κατ’ εντολή του διαχειριστή, είναι αποζημιώσιμες βάσει του Άρθρου 13(7) του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, διάταξης που εφαρμόζεται ευθέως και δεσμεύει τη χώρα χωρίς να απαιτείται νέα έγκριση, παρέκκλιση ή διαπραγμάτευση.
Επιτρέψτε μας να υπενθυμίσουμε, με κάθε σεβασμό, ότι και η ίδια η ΑΔΜΗΕ Α.Ε., με το ανωτέρω σχετικό έγγραφό της προς το Υπουργείο σας, έχει αναγνωρίσει εγγράφως ότι η θέσπιση της σχετικής αποζημίωσης εκκρεμεί. Επισημαίνουμε επίσης ότι ο εξαγγελλόμενος μηχανισμός αναδιανομής, όσο χρήσιμος και αν είναι για τη διαφάνεια, δεν συνιστά αποζημίωση, καθώς μεταφέρει πόρους μεταξύ των ίδιων των παραγωγών χωρίς να αναλαμβάνουν κόστος το κράτος ή ο διαχειριστής. Ο μηχανισμός αυτός έχει εξαγγελθεί επανειλημμένα επί περίπου ενάμιση έτος χωρίς να έχει εκδοθεί, ενώ παραμένει αμφίβολο αν είναι τεχνικά εφικτός ο ακριβής, ανά σταθμό, υπολογισμός του όγκου των περικοπών. Η διαφάνεια ως προς το ποιος περικόπηκε και πόσο είναι αναγκαία, αποτελεί όμως την προϋπόθεση της αποζημίωσης και όχι το υποκατάστατό της.
Το μέγεθος του ζητήματος. Ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ επεξεργάστηκε το σύνολο των επίσημων ημερήσιων στοιχείων της Αγοράς Επόμενης Ημέρας για την περίοδο Ιανουαρίου 2025 έως Μαΐου 2026 και υπολόγισε τι θα ίσχυε αν ο νέος νόμος εφαρμοζόταν εξαρχής. Υπό το προηγούμενο καθεστώς έμειναν χωρίς ενίσχυση 732 ώρες. Με το νέο μέτρο οι ακάλυπτες ώρες θα περιορίζονταν σε 318, όλες αρνητικές και σε επεισόδια άνω των δύο ωρών, ενώ θα περιορίζονταν σε 212 εάν αποζημιώνονταν οι δύο πρώτες ώρες κάθε αρνητικού επεισοδίου. Επισημαίνουμε ότι το 2026 οι αρνητικές ώρες έχουν ήδη ξεπεράσει τις μηδενικές, τάση που αναμένεται να ενταθεί. Η αναλυτική, μήνα προς μήνα, εικόνα παρατίθεται στο Συνημμένο 1 της παρούσας.
Μια υποχρέωση που ισχύει ήδη. Σε κάθε επιμέρους ζήτημα η Πολιτεία παρεμβαίνει κατά καιρούς με ρυθμίσεις. Στη μόνη όμως υποχρέωση που ισχύει ήδη και δεν απαιτεί καμία νέα έγκριση, την αποζημίωση των περικοπών, δεν έχει υπάρξει ακόμη αντίστοιχη πρωτοβουλία. Θα περιμέναμε, με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζονται τα υπόλοιπα ζητήματα, να αντιμετωπιστεί κατά προτεραιότητα και αυτή η ευθέως εφαρμοστέα υποχρέωση. Οι περικοπές αποτελούν, κατά την εκτίμησή μας, τον επόμενο μεγάλο κίνδυνο για τον κλάδο, και θεωρούμε ότι τα σχετικά μέτρα είναι ήδη επείγοντα.
Με βάση τα παραπάνω, ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ ζητά:
- Πραγματική αποζημίωση των περικοπών, σύμφωνα με το Άρθρο 13(7) του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, και όχι αναδιανομή μεταξύ των ίδιων των παραγωγών.
- Αποζημίωση των δύο πρώτων ωρών κάθε αρνητικού επεισοδίου, ανεξαρτήτως του πλήθους των συνεχόμενων αρνητικών ωρών, με αναδρομική αποκατάσταση όπου το μέτρο εφαρμόστηκε εσφαλμένα.
- Αναδρομική ισχύ της αποζημίωσης των μηδενικών ωρών από την 1η Ιανουαρίου 2026 και όχι μόνο από την 1η Ιουνίου 2026.
- Δίκαιη βάση υπολογισμού της αναδρομικής αποζημίωσης, με πραγματικά στοιχεία ανά περιοχή προερχόμενα από όμοιους σταθμούς που δεν περικόπηκαν, τα οποία διαθέτουν οι ΦΟΣΕ και οι Διαχειριστές.
- Επέκταση της διάρκειας των Συμβάσεων Λειτουργικής Ενίσχυσης, προς αναπλήρωση του απολεσθέντος εισοδήματος, όπως ισχύει και σε άλλα κράτη-μέλη.
- Χαρακτηρισμό των δανείων των πληττόμενων σταθμών ως δανείων έκτακτης ανάγκης, για διάστημα τουλάχιστον δύο ετών, προς ανακούφιση της πίεσης στη ρευστότητα.
- Αξιοποίηση των δεδομένων που ήδη συγκεντρώνονται για τον μηχανισμό αναδιανομής ως βάσης υπολογισμού της αποζημίωσης.
- Επιτάχυνση των έργων αποθήκευσης και διασυνδέσεων, που μειώνουν πραγματικά το πλεόνασμα.
- Δημοσιοποίηση, ανά σταθμό, του όγκου των περικοπών και των αντίστοιχων απωλειών.
Ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ στηρίζει κάθε θετικό μέτρο, θεωρεί όμως ότι μια πληρωμή για το μικρότερο σκέλος του προβλήματος δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πραγματική, νόμιμη και προνοητική αποζημίωση των περικοπών. Εάν αποζημιωθούν οι περικοπές, ο κλάδος δεν θα χρειαστεί δανεικά, δηλαδή καμία εμπροσθοβαρή άυξηση της ταρίφας. Δεν ζητούμε προκαταβολή από το μέλλον μας, αλλά την απόδοση όσων ήδη δικαιούμαστε βάσει του ευρωπαϊκού δικαίου.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για κάθε διευκρίνιση και για συνάντηση, ώστε να συμβάλουμε εποικοδομητικά και με τεκμηριωμένες προτάσεις στη διαμόρφωση των αναγκαίων ρυθμίσεων.
Με εκτίμηση,
Για τον Πανελλήνιο Σύλλογο ΕΠΑΦΗ
Ο Πρόεδρος
Παπακωστόπουλος Κωνσταντίνος
Συνημμένα:
1. Αναλυτικός πίνακας μηδενικών και αρνητικών ωρών ανά μήνα (Ιανουάριος 2025 έως Μάιος 2026), επεξεργασία του Συλλόγου ΕΠΑΦΗ σε επίσημα δεδομένα της Αγοράς Επόμενης Ημέρας (ΕΧΕ/HEnEx).
2. Αντίγραφο του υπ’ αριθμ. πρωτ. ΔΝΣ/21411/25.9.2025 εγγράφου της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ 1
Αναλυτικός πίνακας μηδενικών και αρνητικών ωρών ανά μήνα (Ιανουάριος 2025 έως Μάιος 2026)
| Μήνας | Μηδενικές ώρες | Αρνητικές ώρες | Ακάλυπτες (παλαιός νόμος) | Ακάλυπτες (νέος νόμος) | Ακάλυπτες (νέος νόμος και 2 πρώτες) |
| Ιανουάριος 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Φεβρουάριος 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Μάρτιος 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Απρίλιος 2025 | 21 | 5 | 26 | 3 | 1 |
| Μάιος 2025 | 32 | 7 | 39 | 7 | 5 |
| Ιούνιος 2025 | 24 | 0 | 21 | 0 | 0 |
| Ιούλιος 2025 | 8 | 0 | 4 | 0 | 0 |
| Αύγουστος 2025 | 73 | 45 | 114 | 37 | 25 |
| Σεπτέμβριος 2025 | 33 | 32 | 63 | 29 | 19 |
| Οκτώβριος 2025 | 6 | 20 | 24 | 20 | 12 |
| Νοέμβριος 2025 | 8 | 6 | 12 | 6 | 4 |
| Δεκέμβριος 2025 | 3 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Ιανουάριος 2026 | 3 | 0 | 3 | 0 | 0 |
| Φεβρουάριος 2026 | 34 | 27 | 60 | 20 | 12 |
| Μάρτιος 2026 | 46 | 28 | 69 | 27 | 15 |
| Απρίλιος 2026 | 31 | 111 | 140 | 104 | 76 |
| Μάιος 2026 | 85 | 76 | 157 | 65 | 43 |
| Σύνολο 2025 | 208 | 115 | 303 | 102 | 66 |
| Σύνολο 2026 (Ιανουάριος έως Μάιος) | 199 | 242 | 429 | 216 | 146 |
| Σύνολο περιόδου | 407 | 357 | 732 | 318 | 212 |
Παλαιός νόμος: ώρες σε συνεχόμενο μπλοκ μηδενικών ή αρνητικών τιμών άνω των δύο ωρών, που δεν αποζημιώνονταν. Νέος νόμος: ώρες σε μπλοκ αρνητικών τιμών άνω των δύο ωρών, καθώς οι μηδενικές πλέον αποζημιώνονται. Πηγή: επεξεργασία του Συλλόγου ΕΠΑΦΗ σε επίσημα δεδομένα της Αγοράς Επόμενης Ημέρας (ΕΧΕ/HEnEx), 516 ημερήσια αρχεία, 12.382 ώρες.
ΣΥΝΗΜΜΕΝΟ 2
Έγγραφο της ΑΔΜΗΕ Α.Ε. προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΑΡ./ΗΜ.: ΔΝΣ/21411/25.9.2025)
