Βέλγιο

Το Βέλγιο αποζημιώνει περικοπές και μηδενικές τιμές . 967 MW νέων BESS μέσω CRM και μεγάλα έργα σε λειτουργία

Η Ελλάδα Νομοθέτησε Ρητά την Απαλλαγή του ΑΔΜΗΕ και ο Ίδιος το Ομολογεί Εγγράφως ότι υφίστανται αποζημιώσεις

Το Βέλγιο είναι μία από τις πιο μικρές αλλά πιο εξελιγμένες ευρωπαϊκές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας. Με την υψηλή πυκνότητα παραγωγής και κατανάλωσης σε μικρή γεωγραφική επικράτεια, η χώρα έχει αναπτύξει εκλεπτυσμένο πλαίσιο αποζημίωσης περικοπών και ενίσχυσης αποθηκευτικών συστημάτων.

Η Fluvius (συνδυασμένος DSO για ηλεκτρισμό και αέριο στη Φλάνδρα) και ο TSO Elia αποζημιώνουν τους παραγωγούς ΑΠΕ που υπόκεινται σε μη βασιζόμενες στην αγορά περικοπές με ποσά της τάξης €0,06-0,08/kWh (δηλαδή €60-80/MWh), σύμφωνα με τον Code of Conduct που εξέδωσε η CREG (Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas) στις 27 Απριλίου 2025.

Στις 30 Οκτωβρίου 2025, η Elia ολοκλήρωσε τρεις παράλληλους διαγωνισμούς Capacity Remuneration Mechanism (CRM): Y-4 για το 2029-2030 με 412 MW BESS, Y-2 για το 2027-2028 με 300 MW, και Y-1 για το 2026-2027 με 255 MW, σύνολο 967 MW συμβολαιοποιημένης ισχύος αποθήκευσης μέσω 15ετών συμβάσεων εγγυημένης πληρωμής.

Παράλληλα, στις 14 Μαΐου 2025, η Υπουργός Ενέργειας Mathilde Bihet εγκαινίασε στις εγκαταστάσεις της ENGIE στο Kallo (κοντά στην Αμβέρσα) το νέο BESS των 100 MW / 400 MWh, και η GIGA Storage ανακοίνωσε την επέκταση του έργου Green Turtle στο Dilsen-Stokkem από 600 σε 700 MW / 2.800 MWh, το μεγαλύτερο BESS του Βελγίου.

Η ελληνική αντίθεση είναι σαρωτική: 1.867 GWh περικοπών το 2025, αποζημίωση €0, ρητή νομοθετική απαλλαγή του ΑΔΜΗΕ μέσω του άρθρου 10Γ Ν.4951/2022 (όπως προστέθηκε με Ν.5188/2025), και μόλις 16 MW λειτουργικού BESS.

Ο Πρόεδρος του ΑΔΜΗΕ Μ. Μανουσάκης, σε επίσημη επιστολή του προς τον Υπουργό Ενέργειας Στ. Παπασταύρου στις 25 Σεπτεμβρίου 2025 (αρ. πρωτ. ΔΝΣ/21411), δηλώνει αυτολεξεί:

«Ο Διαχειριστής του Συστήματος οφείλει να είναι πάντα οικονομικά ουδέτερος. Επομένως η εφαρμογή των περικοπών δεν πρέπει να δημιουργεί ίδια ευθύνη του Διαχειριστή για καταβολή αποζημιώσεων από δικούς του πόρους. Και τούτο διότι, οι περικοπές που επιβάλλει δεν αποσκοπούν στην κάλυψη δικών του αναγκών, αλλά εφαρμόζονται για λόγους που αφορούν άμεσα στην ασφαλή λειτουργία του Συστήματος Μεταφοράς και συναφώς την αδιάλειπτη τροφοδοσία του κοινωνικού συνόλου με ηλεκτρική ενέργεια.

Αναφορικά με την αποζημίωση της περικοπτόμενης ενέργειας των σταθμών ΑΠΕ εκκρεμεί η θέσπιση νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων για την εξειδίκευση των διατάξεων της παρ. 7 του άρθρου 13 του Κανονισμού ΕΕ 2019/943, ως προς την επιλεξιμότητα των σταθμών για αποζημίωση, τον υπολογισμό της ποσότητας ενέργειας που θα αποζημιώνεται καθώς και της τιμής αποζημίωσης.

Για το ανωτέρω θέμα η Ομάδα Διοίκησης Έργου για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που δημιουργούνται από την αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ σε σχέση με τον περιορισμένο διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο, που προβλέπεται στο άρθρο 10Α του ν. 4951/2022, έχει ήδη αποστείλει εισήγηση με τίτλο “Εισήγηση αναφορικά με το πλαίσιο περικοπών ενέργειας ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ, στο στάδιο της κατανομής & της ανακατανομής” η οποία έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.»

Η βελγική περίπτωση, όπως και οι προηγούμενες, αποδεικνύει ότι η «οικονομική ουδετερότητα» του διαχειριστή δεν αποτελεί δικαιολογία μη πληρωμής. Η Fluvius και η Elia καταβάλλουν συστηματικά τις αποζημιώσεις και ανακτούν το κόστος μέσω των τελών δικτύου, με κανονιστική εποπτεία της CREG.

Σημείο 1ο: Αποζημίωση Περικοπών €0,06-0,08/kWh — CREG Code of Conduct 27/4/2025

Στις 27 Απριλίου 2025, η ομοσπονδιακή ρυθμιστική αρχή CREG εξέδωσε επικαιροποιημένο Code of Conduct για τη διαχείριση περικοπών παραγωγής ΑΠΕ από διαχειριστές δικτύου. Ο Code καθορίζει με σαφήνεια το πλαίσιο εφαρμογής του άρθρου 13(7) του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 στο βελγικό σύστημα.

Όταν η Fluvius (DSO της Φλάνδρας) ή η Elia (TSO) επιβάλλει μη βασιζόμενη στην αγορά περικοπή σε πάρκο ΑΠΕ, ο παραγωγός αποζημιώνεται με ποσό που κυμαίνεται μεταξύ €0,06 και €0,08/kWh (€60-80/MWh), ανάλογα με την τεχνολογία και τη χρονιά ηλεκτρισμού. Η αποζημίωση καλύπτει τόσο την απώλεια αγοραίων εσόδων όσο και την απώλεια οποιασδήποτε επιδότησης (Groene Stroom Certificaten ή ισοδύναμοι μηχανισμοί).

Στις περιπτώσεις όπου η αποζημίωση αφορά πελάτες μεγάλης ισχύος συνδεδεμένους στη μέση ή υψηλή τάση, η διαδικασία διεκπεραιώνεται μέσω της πλατφόρμας iCAROS της Elia, που επιτρέπει την ψηφιακή υποβολή αξίωσης και την αυτόματη εκκαθάριση.

Σημείο 2ο: CRM Auctions 30/10/2025 — 967 MW BESS Συμβολαιοποιημένα

Το Βέλγιο διαθέτει από το 2021 ολοκληρωμένο Capacity Remuneration Mechanism (CRM) που εγγυάται σταθερές πληρωμές διαθεσιμότητας σε σταθμούς παραγωγής και αποθήκευσης. Στις 30 Οκτωβρίου 2025, η Elia ολοκλήρωσε τρεις παράλληλους διαγωνισμούς.

Ο διαγωνισμός Y-4 (παράδοση 2029-2030) έκλεισε με 412 MW BESS συμβολαιοποιημένα μέσω 15ετών συμβάσεων. Ο διαγωνισμός Y-2 (παράδοση 2027-2028) έκλεισε με 300 MW συμβολαιοποιημένα, και ο Y-1 (παράδοση 2026-2027) με 255 MW. Σύνολο: 967 MW εγγυημένης ισχύος αποθήκευσης.

Πέραν των διαγωνισμών CRM, στις 14 Μαΐου 2025, η Υπουργός Ενέργειας Mathilde Bihet παρευρέθηκε στα εγκαίνια του BESS της ENGIE στο Kallo (Αμβέρσα), συνολικής ισχύος 100 MW / 400 MWh. Παράλληλα, η GIGA Storage ανακοίνωσε την επέκταση του έργου Green Turtle στο Dilsen-Stokkem από 600 σε 700 MW / 2.800 MWh — το μεγαλύτερο BESS του Βελγίου, με αναμενόμενη πλήρη λειτουργία εντός 2026.

Στην Ελλάδα, μέχρι τον Μάιο 2026, είναι λειτουργικά μόλις 16 MW. Το Καθεστώς Προτεραιότητας 4.700 MW (ΥΑ ΥΠΕΝ/ΓΔΕ/28255/1143/13.3.2025, ΦΕΚ Β΄ 1248, τροπ. ΦΕΚ Β΄ 5165/29.9.2025) ανέθεσε 901 MW σε τρεις δημοπρασίες, κανένα έργο δεν έχει εμπορική λειτουργία.

Σημείο 3ο: PICASSO και DLR — Καινοτομίες Σύγχρονης Διαχείρισης

Το Βέλγιο είναι ιδρυτικό μέλος του PICASSO (Platform for the International Coordination of Automated Frequency Restoration and Stable System Operation), του ευρωπαϊκού συστήματος ολοκλήρωσης ισορροπίας συχνότητας με αυτόματη ενεργοποίηση εφεδρειών (aFRR) σε επίπεδο ΕΕ.

Παράλληλα, η Elia έχει εφαρμόσει DLR (Dynamic Line Rating) σε εκτεταμένο μέρος του δικτύου της, τεχνολογία που επιτρέπει τη δυναμική αξιολόγηση της φορτοϊκανότητας των γραμμών μεταφοράς βάσει πραγματικών μετεωρολογικών δεδομένων (θερμοκρασία, άνεμος, υγρασία). Με DLR, η ίδια γραμμή μπορεί να μεταφέρει 20-40% περισσότερη ισχύ σε ψυχρές, αέριες ημέρες απ’ ό,τι σε ζεστές, νηνεμικές. Αυτό μειώνει δραστικά τις περικοπές που οφείλονται σε στατικά (συντηρητικά) όρια.

Στην Ελλάδα, οι τεχνολογίες αυτές δεν έχουν εφαρμοστεί συστηματικά. Ο ΔΕΔΔΗΕ διαθέτει μόνο τη δυνατότητα μηδενισμού («0% ή 100%»), χωρίς δυνατότητα δυναμικής διαχείρισης.

Σημείο 4ο: Μηδενικές Τιμές και Στήριξη Παραγωγών

Στο Βέλγιο, οι μηδενικές τιμές δεν τιμωρούνται για παραγωγούς ΑΠΕ. Το βελγικό σύστημα στήριξης (μέσω Groene Stroom Certificaten στη Φλάνδρα, και αντίστοιχα στις Βαλλωνία και Βρυξέλλες) αναστέλλει την επιδότηση μόνο σε αυστηρά αρνητικές τιμές και μόνο μετά από όριο συνεχών ωρών — όχι όπως ο ελληνικός κανόνας «όλα ή τίποτα» που τιμωρεί ακόμη και τις μηδενικές.

Συγκεντρωτικός Πίνακας Σύγκρισης Βέλγιο – Ελλάδα

Συμπέρασμα

Το Βέλγιο, παρά το μικρό μέγεθός του, διαθέτει το πληρέστερο πλαίσιο διαχείρισης ΑΠΕ στην ΕΕ. Συνδυάζει σαφή νομικό μηχανισμό αποζημίωσης (CREG Code of Conduct 27/4/2025), εκτεταμένο μηχανισμό εγγυημένων εσόδων για αποθήκευση (CRM Y-4/Y-2/Y-1), συμμετοχή στις πιο εξελιγμένες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες ισορροπίας (PICASSO), και εφαρμογή σύγχρονων τεχνολογιών διαχείρισης δικτύου (DLR).

Είναι θέση του Συλλόγου ΕΠΑΦΗ ότι το βελγικό μοντέλο αποδεικνύει πως οι μικρές χώρες δεν έχουν δικαιολογία για καθυστέρηση εφαρμογής του άρθρου 13(7). Με ΑΕΠ συγκρίσιμο με το ελληνικό (περίπου €620 δισ. έναντι €235 δισ.) και πληθυσμό περίπου διπλάσιο, το Βέλγιο διαθέτει αναλογικά πολλαπλάσια υποδομή BESS, λειτουργικό μηχανισμό αποζημίωσης, και θεσμοθετημένη συμμετοχή στις ευρωπαϊκές πλατφόρμες.

Η ομολογία του ΑΔΜΗΕ στην επιστολή της 25/9/2025 ότι «εκκρεμεί η θέσπιση νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων» επιβεβαιώνει την ελληνική θεσμική στασιμότητα.

Διαθέσιμα νομικά εργαλεία για όσους επιθυμούν ατομική νομική δράση

Ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ καταγράφει τα ακόλουθα εργαλεία. Πρώτον, αγωγή στα Πολυμελή Πρωτοδικεία με νομική βάση το άρθρο 13§7 Κανονισμού 2019/943, αξιοποιώντας ως πραγματικό προηγούμενο το βελγικό μοντέλο αποζημίωσης Fluvius/Elia €0,06-0,08/kWh και την επιστολή ΑΔΜΗΕ της 25/9/2025 ως κρίσιμο τεκμήριο. Δεύτερον, καταγγελία στη DG ENER της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με αναφορά στο γεγονός ότι το Βέλγιο εφαρμόζει συστηματικά το άρθρο 13§7. Τρίτον, συγκέντρωση πραγματικών στοιχείων ζημίας βάσει του άρθρου 120 Ν.5106/2024.

Πηγές

Βελγικό Δίκαιο: CREG Code of Conduct της 27/4/2025· Loi du 29 avril 1999 sur l’organisation du marché de l’électricité (όπως ισχύει)· Federal Capacity Remuneration Mechanism Royal Decree· VLAREM (φλαμανδικός κανονισμός) — Groene Stroom Certificaten regelgeving.

Πηγές Δεδομένων: Elia CRM Final Results 30/10/2025 (Y-4: 412 MW BESS, Y-2: 300 MW, Y-1: 255 MW)· ENGIE press release 14/5/2025 (Kallo BESS εγκαίνια με Υπουργό Mathilde Bihet)· GIGA Storage announcements (Green Turtle 700 MW/2.800 MWh)· CREG Annual Reports· Fluvius operational data· Επιστολή ΑΔΜΗΕ ΔΝΣ/21411/25.9.2025.

Ευρωπαϊκό Δίκαιο: Κανονισμός (ΕΕ) 2019/943 (άρθρα 4, 13§7)· Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 (RED III)· PICASSO Implementation Framework Guidelines.

Ελληνικό Δίκαιο: Ν.4951/2022 άρθρο 10Γ (Ν.5188/2025 άρ.37)· άρθρο 10Α§5 (Ν.5215/2025 άρ.62§2)· Ν.4414/2016 άρθρα 5§10, 12Α§7β (τροπ. Ν.5261/2025 άρ.58§2)· Ν.5106/2024 άρθρο 120· ΥΑ ΥΠΕΝ/ΓΔΕ/28255/1143/13.3.2025 (ΦΕΚ Β΄ 1248) τροπ. ΦΕΚ Β΄ 5165/29.9.2025.

Σύλλογος ΕΠΑΦΗ — epafi.com.gr · Δημοσιεύθηκε: 19 Μαΐου 2026