Ένα πρόβλημα που δημιούργησε το κράτος με την υπεραδειοδότηση και είναι το πιο αυτονόητο μέτρο για να λυθεί
Οι περικοπές παραγωγής ΑΠΕ δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών και διοικητικών επιλογών. Το κράτος επέτρεψε την υπεραδειοδότηση σταθμών ΑΠΕ πολύ πέρα από τη δυνατότητα του δικτύου να απορροφήσει την παραγωγή τους. Οι Διαχειριστές ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ έδωσαν όρους σύνδεσης και εκτέλεσαν τις συνδέσεις κατά γράμμα, ενώ έβλεπαν ότι το σύστημα οδηγείται σε κορεσμό. Και οι ρυθμιστικές αρχές δεν φαίνεται να προέβησαν εγκαίρως σε δημόσιες συστάσεις για αλλαγή του μοντέλου αδειοδότησης, ώστε να αποτραπεί η συσσώρευση που σήμερα οδηγεί σε μαζικές περικοπές.
Το αποτέλεσμα το πληρώνει σήμερα ο παραγωγός ο οποίος είναι ο τελευταίος κρίκος της αλυσίδας, που δεν είχε καμία ευθύνη για τον σχεδιασμό.
Και όμως, η λύση για τις περικοπές είναι το πιο αυτονόητο μέτρο όλων. Δεν χρειάζεται καμία έγκριση, καμία κοινοποίηση, καμία «άδεια» από την Ευρώπη. Αντίθετα, είναι η ίδια η Ευρώπη που ζητά να εφαρμοστεί: το άρθρο 13(7) του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 προβλέπει ρητά την υποχρέωση αποζημίωσης για κάθε περικοπή που επιβάλλεται με εντολή Διαχειριστή. Δεν είναι ελληνική επινόηση που πρέπει να εγκριθεί. Είναι ευρωπαϊκή υποχρέωση που πρέπει απλώς να τηρηθεί.
Το πιο σημαντικό: ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ το έχει ήδη παραδεχθεί. Σε επίσημο έγγραφό του προς το ΥΠΕΝ (ΔΝΣ/21411/25.09.2025), δεν αμφισβητεί ότι οφείλεται αποζημίωση ζητά μόνο την εξειδίκευση των κριτηρίων εφαρμογής της. Το ζήτημα, με τα λόγια του ίδιου του Διαχειριστή, δεν είναι «αν» θα αποζημιωθούν οι παραγωγοί, αλλά «πώς» και «από ποιον».
Να είμαστε σαφείς: το σύστημα περιορισμού της έγχυσης μπήκε σωστά και είναι αναγκαίο. Οι Διαχειριστές πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να περιορίζουν την παραγωγή σε πραγματικό χρόνο όταν κινδυνεύει η ευστάθεια του συστήματος — σε ακραίες συνθήκες, σε κίνδυνο blackout, σε τοπική συμφόρηση. Αυτό δεν το αμφισβητεί κανείς, και ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ το αναγνωρίζει ρητά. Το πρόβλημα είναι διπλό και συγκεκριμένο: πρώτον, οι περικοπές γίνονται χωρίς αποζημίωση· δεύτερον, δεν κατανέμονται ισότιμα μεταξύ των παραγωγών, με αποτέλεσμα ορισμένα έργα να υφίστανται δυσανάλογα μεγάλες περικοπές ενώ άλλα ελάχιστες.
Και δεν μιλάμε μόνο για τα νέα έργα. Στην Ελλάδα κόβονται σήμερα ακόμη και παλιά πάρκα με σύμβαση σταθερής τιμής (Feed-in Tariff) έργα που λειτουργούν επί χρόνια με εγγυημένο καθεστώς πληρωμής. Η περικοπή τους χωρίς αποζημίωση αποτελεί ευθεία ανατροπή των όρων υπό τους οποίους επενδύθηκαν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ξεκάθαρη λογική: όταν η παραγωγή από ΑΠΕ μειώνεται με εντολή Διαχειριστή για λόγους συστήματος, δικτύου, ασφάλειας, ευστάθειας ή συμφόρησης, δεν πρόκειται για επιλογή του παραγωγού. Πρόκειται για επέμβαση στη λειτουργία του σταθμού. Σε τέτοια περίπτωση ο παραγωγός πρέπει να αποζημιώνεται οικονομικά. Αυτό προβλέπει το άρθρο 13 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.
Η Ελλάδα σήμερα κινείται αντίθετα στη λογική αυτή. Με εθνικές διατάξεις αναγνωρίζει ότι οι περικοπές γίνονται με Εντολές Περιορισμού Έγχυσης από τον ΑΔΜΗΕ ή τον ΔΕΔΔΗΕ, αλλά δεν εφαρμόζει καθαρό, πλήρη και αναδρομικό μηχανισμό αποζημίωσης. Ακόμη χειρότερα, εμφανίζεται να μεταφέρει την οικονομική ζημία μακριά από τους Διαχειριστές και τελικά στους παραγωγούς.
Ο παραγωγός ζητά να αποζημιωθεί για ενέργεια που μπορούσε να παράγει, αλλά δεν την παρήγαγε.
Ο παραγωγός ΑΠΕ δεν ζητά να πληρωθεί για ενέργεια που δεν μπορούσε να παράγει. Ζητά να αποζημιωθεί για ενέργεια που μπορούσε να παράγει, αλλά δεν την παρήγαγε επειδή του επιβλήθηκε εντολή περιορισμού από τον Διαχειριστή.
| Τι ισχύει | Τι σημαίνει |
| Αν ο σταθμός έχει βλάβη | Η ευθύνη είναι του παραγωγού. |
| Αν η αγορά δίνει χαμηλή τιμή | Αυτό είναι εμπορικό δεδομένο. |
| Αν ο Διαχειριστής διατάζει περικοπή | Αυτό είναι redispatching/curtailment και πρέπει να αποζημιώνεται. |
Η Ελλάδα δεν μπορεί να βαφτίζει τις περικοπές «τεχνική αναγκαιότητα» και μετά να αφήνει όλο το κόστος στον παραγωγό. Αυτό δεν είναι ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική. Είναι μετακύλιση ζημίας.
Ο ευρωπαϊκός κανόνας: το άρθρο 13 του Κανονισμού 2019/943
Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/943 είναι ο βασικός ευρωπαϊκός κανόνας για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Το άρθρο 13 ρυθμίζει το redispatching. Όταν χρησιμοποιείται μη αγοραίο redispatching, η ρύθμιση προβλέπει οικονομική αποζημίωση από τον Διαχειριστή που ζητά το redispatching προς τον παραγωγό ή τη μονάδα που περικόπτεται. [1]
Η αποζημίωση, σύμφωνα με τη λογική του άρθρου 13(7), πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το ανώτερο μεταξύ του πρόσθετου λειτουργικού κόστους και των καθαρών εσόδων που θα είχε η μονάδα στην αγορά επόμενης ημέρας αν δεν είχε περικοπεί. Στα καθαρά έσοδα πρέπει να συνυπολογίζεται και η χρηματοδοτική στήριξη που θα λάμβανε ο παραγωγός με βάση την παραγόμενη ενέργεια, όπου αυτή υπάρχει.
Με απλά λόγια: αν ο παραγωγός θα παρήγαγε και θα πληρωνόταν, αλλά δεν παρήγαγε επειδή του το επέβαλε ο Διαχειριστής, τότε πρέπει να αποζημιωθεί.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται νέα “άδεια” από την Ευρωπαϊκή Ένωση για να εφαρμόσει τον Κανονισμό
Το επιχείρημα ότι “πρέπει πρώτα να παίρνουμε έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή” δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως γενική δικαιολογία αδράνειας.
Ο Κανονισμός 2019/943 είναι Κανονισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με το άρθρο 288 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο κανονισμός έχει γενική εφαρμογή, είναι δεσμευτικός στο σύνολό του και εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη. [2]
Άρα η Ελλάδα δεν ζητά εξαίρεση. Δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Δεν ζητά να επινοήσει κάτι έξω από το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ζητά να εφαρμόσει έναν ήδη δεσμευτικό ευρωπαϊκό κανόνα.
Η εξειδίκευση του μηχανισμού χρηματοδότησης της αποζημίωσης (π.χ. αν θα γίνει μέσω ρυθμιζόμενης χρέωσης δικτύου, ειδικού λογαριασμού ή άλλης μεθόδου ανάκτησης κόστους) είναι τεχνικό ζήτημα που μπορεί να απαιτεί ξεχωριστή διαδικασία αξιολόγησης. Αυτό όμως δεν αναιρεί τη βασική υποχρέωση: η εφαρμογή άμεσα εφαρμοστέου ευρωπαϊκού Κανονισμού δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως κάτι που απαιτεί πολιτική άδεια από τις Βρυξέλλες.
Η ελληνική νομοθεσία αναγνωρίζει την εντολή Διαχειριστή
Με τον ν. 5106/2024 προστέθηκε στον ν. 4951/2022 το άρθρο 10Β για τις μεταβατικές διατάξεις μέχρι τον καθορισμό πλαισίου περιορισμών παραγωγής ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ. Το άρθρο αυτό ορίζει ότι οι Εντολές Περιορισμού Έγχυσης είναι εντολές κατανομής που εκδίδουν ο Διαχειριστής του ΕΣΜΗΕ και ο Διαχειριστής του Δικτύου, ώστε να περιοριστεί η έγχυση από μονάδες ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ για λόγους αξιοπιστίας, ασφάλειας λειτουργίας και τοπικής συμφόρησης. [3]
Δηλαδή ο ίδιος ο ελληνικός νόμος αναγνωρίζει ότι η περικοπή δεν είναι απόφαση του παραγωγού. Είναι εντολή Διαχειριστή.
Όμως η ελληνική ρύθμιση δεν θεσπίζει καθαρό μηχανισμό πλήρους αποζημίωσης για κάθε εντολή περικοπής. Αντίθετα, κινείται κυρίως προς περιορισμούς, υποχρεώσεις τεχνικού εξοπλισμού, κυρώσεις και επιμέρους αντισταθμίσεις μεταξύ παραγωγών. Αυτό δεν αρκεί.
Η διάταξη που απαλλάσσει τους Διαχειριστές είναι η καρδιά της στρέβλωσης
Με τον ν. 5188/2025, άρθρο 37, προστέθηκε στον ν. 4951/2022 το άρθρο 10Γ, με τίτλο “Απαλλαγή ευθύνης διαχειριστών για περικοπές έγχυσης και απορρόφησης ηλεκτρικής ενέργειας για λόγους ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος και του δικτύου”. [5]
Η διάταξη προβλέπει ότι οι αρμόδιοι Διαχειριστές δεν ευθύνονται έναντι των κατόχων σταθμών ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ και δεν οφείλουν οποιαδήποτε αποζημίωση για την ενέργεια που δεν εγχέεται λόγω Εντολών Περιορισμού Έγχυσης, υπό τις προϋποθέσεις που αναφέρει η ίδια διάταξη. [5]
Αυτό είναι το κρίσιμο πολιτικό και νομικό σημείο: η Ελλάδα αναγνωρίζει ότι η περικοπή επιβάλλεται από τον Διαχειριστή, αλλά ταυτόχρονα προσπαθεί να αποσυνδέσει τον Διαχειριστή από την αποζημίωση του παραγωγού.
Η ίδια η διάταξη, όμως, στην παρ. 4 του άρθρου 10Γ, αναφέρει ότι οι απαλλαγές των Διαχειριστών δεν θίγουν δικαιώματα που απορρέουν από την παρ. 7 του άρθρου 13 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. [5]
Αν τα δικαιώματα του άρθρου 13(7) δεν θίγονται, τότε το κράτος οφείλει να θεσπίσει πραγματικό μηχανισμό αποζημίωσης. Δεν αρκεί να απαλλάσσει τους Διαχειριστές και να αφήνει τον παραγωγό χωρίς πληρωμή.
Τα έγγραφα ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ επιβεβαιώνουν ότι υφίσταται Αποζημίωση περικοπών.
Η απάντηση του ΑΔΜΗΕ προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αριθμό ΔΝΣ/21411/25.09.2025, αναφέρει ότι ο Διαχειριστής του Συστήματος οφείλει να είναι οικονομικά ουδέτερος και ότι η εφαρμογή περικοπών δεν πρέπει να δημιουργεί ίδια ευθύνη του Διαχειριστή για καταβολή αποζημιώσεων από δικούς του πόρους. Το ίδιο έγγραφο αναφέρει ότι εκκρεμεί η θέσπιση νομοθετικών και κανονιστικών ρυθμίσεων για την εξειδίκευση της παρ. 7 του άρθρου 13 του Κανονισμού 2019/943, ως προς την επιλεξιμότητα των σταθμών, τον υπολογισμό της ποσότητας ενέργειας και την τιμή αποζημίωσης.
Η ίδια αυτή παραδοχή του ΑΔΜΗΕ είναι κρίσιμη: όταν ο Διαχειριστής του Συστήματος ζητά την εξειδίκευση των κριτηρίων εφαρμογής του άρθρου 13(7), επιλεξιμότητα σταθμών, υπολογισμό ποσότητας ενέργειας, τιμή αποζημίωσης, αναγνωρίζει ρητά ότι υπάρχει υποχρέωση αποζημίωσης. Δεν αμφισβητεί την ύπαρξη του δικαιώματος των παραγωγών ζητά μόνο τη ρυθμιστική του εξειδίκευση. Με άλλα λόγια, ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ δέχεται ότι το ζήτημα δεν είναι «αν» οι παραγωγοί δικαιούνται αποζημίωση για τις περικοπές, αλλά «πώς» και «από ποιον» θα γίνει η εκκαθάριση. Αυτή η παραδοχή αφαιρεί κάθε νομική βάση από τη θέση ότι οι περικοπές μπορούν να παραμείνουν απλήρωτες και ταυτόχρονα ενισχύει την αναγκαιότητα άμεσης θέσπισης του μηχανισμού πληρωμής, όχι την αναβολή του.
Παράλληλα, η απάντηση του ΔΕΔΔΗΕ προς τον Υπουργό (ΓρΔ/324518/30.09.2025) αναφέρει ρητά ότι «ο ΔΕΔΔΗΕ ουδεμία ευθύνη υπέχει και ουδεμία υποχρέωση αποζημίωσης γεννάται σε βάρος του έναντι κατόχων σταθμών ΑΠΕ, λόγω των Εντολών Περιορισμού Έγχυσης που εκδίδονται από τον Διαχειριστή του ΕΣΜΗΕ» — δηλαδή τον ΑΔΜΗΕ.
Η εικόνα ολοκληρώνεται: ο ΑΔΜΗΕ λέει ότι είναι οικονομικά ουδέτερος και δεν πληρώνει από δικούς του πόρους. Ο ΔΕΔΔΗΕ λέει ότι ενεργεί κατ’ εντολή του ΑΔΜΗΕ και δεν φέρει ευθύνη. Ο νόμος του Υπουργείου τους απαλλάσσει και τους δύο. Κανείς δεν αναλαμβάνει. Και ο παραγωγός μένει απλήρωτος.
Αυτό δεν αποτελεί νομική λύση. Αν το κράτος θεωρεί ότι ο Διαχειριστής πρέπει να παραμείνει οικονομικά ουδέτερος, μπορεί να θεσπίσει ρυθμιζόμενη χρέωση, ειδικό λογαριασμό ή άλλο μηχανισμό κοινωνικοποίησης του κόστους. Δεν μπορεί όμως να αφήνει απλήρωτο τον παραγωγό που περικόπηκε χωρίς δική του υπαιτιότητα.
Η Ελλάδα αναγνωρίζει με τον ίδιο της τον νόμο ότι οι περικοπές γίνονται με εντολή Διαχειριστή. Δεν μπορεί μετά να ισχυρίζεται ότι ο παραγωγός πρέπει να μείνει χωρίς αποζημίωση.
Η ωρολογιακή βόμβα του Δικτύου: γιατί οι περικοπές θα εκτοξευθούν στον ΔΕΔΔΗΕ
Μέχρι σήμερα, το βάρος των περικοπών έχει πέσει σχεδόν αποκλειστικά στα έργα που συνδέονται στο Σύστημα Μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ). Σε αυτά τα έργα, που διαθέτουν δυνατότητα τηλεχειρισμού, οι περικοπές σε ετήσια βάση ξεπέρασαν για ορισμένους σταθμούς το 25%. Αντίθετα, στα έργα που συνδέονται στο Δίκτυο Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ), οι περικοπές παρέμειναν σε μονοψήφια επίπεδα.
Ο λόγος είναι καθαρά τεχνικός και προσωρινός. Ο ΔΕΔΔΗΕ, λόγω απουσίας υποδομών τηλεποπτείας και τηλεχειρισμού, υλοποιούσε μέχρι σήμερα τις εντολές περικοπής με τον πιο πρωτόγονο τρόπο: άνοιγμα διακοπτών, δηλαδή ολική αποσύνδεση («άνοιξε-κλείσε») ενός περιορισμένου αριθμού πάρκων. Έτσι το βάρος έπεφτε σε λίγα έργα και η συνολική εικόνα στο Δίκτυο έδειχνε χαμηλά ποσοστά.
Αυτό αλλάζει τώρα. Ο ΔΕΔΔΗΕ σε σύντομο χρονικό διάστημα (ίσως το ανώτερο μέχρι τέλος του έτους) θα ελέγχει με εξοπλισμό set-point όλα τα έργα. Επιπλέον ολοκληρώνει τη σταδιακή ρύθμιση ώστε να ορίζει set-point ποσοστιαία αντί για ολική αποσύνδεση που γίνεται σήμερα. Με την αναβάθμιση των Κέντρων Ελέγχου Δικτύου Διανομής (ΚΕΔΔ) και την πλήρη εφαρμογή του «Μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών» (εγκεκριμένου με την Απόφαση ΡΑΑΕΥ Ε-52/2025), που κατανέμει αναλογικά τις περικοπές σε όλα τα έργα, οι περικοπές στο Δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ θα εκτοξευθούν.
Η συνέπεια. Χιλιάδες μικρομεσαίοι παραγωγοί του Δικτύου που σήμερα ελάχιστα έχουν αισθανθεί το πρόβλημα, θα καταλάβουν, ίσως και αναδρομικά, τι σημαίνει περικοπή χωρίς αποζημίωση. Γι’ αυτό ακριβώς ο μηχανισμός αποζημίωσης πρέπει να θεσπιστεί τώρα, καθολικά και για τους δύο Διαχειριστές, πριν το πρόβλημα γενικευθεί σε όλη τη χώρα.
Το παράδειγμα της Γερμανίας
Η Γερμανία δείχνει πώς αντιμετωπίζονται οι περικοπές σε ένα σύστημα με μεγάλη διείσδυση ΑΠΕ. Το παλαιό feed-in management, δηλαδή η περικοπή παραγωγής ΑΠΕ για λόγους δικτύου, ενσωματώθηκε από την 1η Οκτωβρίου 2021 στο γενικότερο πλαίσιο Redispatch 2.0. Η Bundesnetzagentur αναφέρει ότι το Redispatch 2.0 περιλαμβάνει τη συμβατική παραγωγή, την παραγωγή από αποθήκευση, αλλά και την παραγωγή από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ. [6]
Στη γερμανική πρακτική, οι περικοπές ΑΠΕ δεν αντιμετωπίζονται ως απλή ζημία του παραγωγού. Υπάρχουν κανόνες λογιστικής και οικονομικής εξισορρόπησης και ειδική διαδικασία οικονομικής αποζημίωσης. [6]
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Clean Energy Wire, στη Γερμανία καταβάλλονται αποζημιώσεις για περικοπές ανανεώσιμης ενέργειας της τάξης των μερικών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ ετησίως κατά την τελευταία διετία (ενδεικτικά: 554 εκ. ευρώ το 2024, 435 εκ. ευρώ το 2025 [8]
Κρίσιμη διαφορά: στη Γερμανία ο Διαχειριστής Συστήματος καταβάλλει την αποζημίωση και στη συνέχεια την ανακτά μέσω ρυθμιζόμενων δικτυακών χρεώσεων (Netzentgelte). Δηλαδή ο γερμανικός TSO είναι οικονομικά ουδέτερος ως προς το τελικό αποτέλεσμα αλλά αφού πρώτα έχει μεσολαβήσει μηχανισμός ανάκτησης που εξασφαλίζει την πραγματική πληρωμή του παραγωγού. Αυτό ακριβώς λείπει στην Ελλάδα: ο ελληνικός ΑΔΜΗΕ επικαλείται οικονομική ουδετερότητα, αλλά χωρίς μηχανισμό ανάκτησης η ουδετερότητα μεταφράζεται σε οικονομική ζημία του παραγωγού.
Το συμπέρασμα είναι καθαρό: Η Γερμανία δεν αφήνει τον παραγωγό μόνο του να πληρώνει τις περικοπές. Η Ελλάδα δεν μπορεί να το κάνει και να το παρουσιάζει ως ευρωπαϊκή υποχρέωση.
Η εξαίρεση για non-firm συμβάσεις δεν εφαρμόζεται στην Ελλάδα — και το ΥΠΕΝ προσπαθεί να τη δημιουργήσει εκ των υστέρων
Η εξαίρεση από την υποχρέωση αποζημίωσης που προβλέπει το άρθρο 13(7) του Κανονισμού 2019/943 αφορά αποκλειστικά συμβάσεις σύνδεσης χωρίς εγγύηση σταθερής παροχής (non-firm). Στην Ελλάδα μέχρι σήμερα δεν υπήρχαν τέτοιες συμβάσεις: όλες οι υφιστάμενες ΣΕΔΠ και ΣΕΣΤ συνομολογήθηκαν με όρους εγγυημένης πληρωμής βάσει παραγόμενης ενέργειας. Παρατηρείται όμως πρόσφατα η πρακτική των Διαχειριστών να εισάγουν εκ των υστέρων όρους μη αποζημίωσης σε τροποποιήσεις παλαιότερων συμβάσεων, οι οποίες ζητούνται από τους ίδιους τους παραγωγούς για εντελώς άσχετους τεχνικούς σκοπούς (τεχνικές διορθώσεις, προσθήκη μπαταρίας, υβριδοποίηση, αναβάθμιση εξοπλισμού). Στον Σύλλογο ΕΠΑΦΗ έχουν τεθεί υπόψη τέτοιες περιπτώσεις. Πρόκειται για μονομερή μετατροπή firm συμβάσεων σε non-firm χωρίς πληροφορημένη συναίνεση του παραγωγού, η οποία στηρίζεται σε εθνική νομοθεσία που ήδη παραβιάζει το άρθρο 13(7) και ως εκ τούτου είναι νομικά ευάλωτη σε προσβολή.
Η εκ των υστέρων αλλαγή των συμβάσεων είναι ομολογία. Το γεγονός ότι το ΥΠΕΝ και οι Διαχειριστές προσπαθούν να εισαγάγουν τέτοιους όρους σε ήδη υπογεγραμμένες συμβάσεις αποδεικνύει κάτι κρίσιμο: γνωρίζουν ότι, υπό το ισχύον καθεστώς, οφείλεται αποζημίωση βάσει του ευρωπαϊκού Κανονισμού. Αν δεν την όφειλαν, δεν θα χρειαζόταν να αλλάξουν τίποτα. Η εκ των υστέρων τροποποίηση δεν είναι τίποτε άλλο παρά συνειδητή προσπάθεια να μειωθεί νομικά μια υποχρέωση που ήδη υπάρχει όχι να καλυφθεί ένα νομικό κενό, αλλά να παρακαμφθεί ένα ευρωπαϊκό δικαίωμα.
Γιατί η ελληνική στάση είναι λάθος
- Συγχέει την αγορά με την εντολή Διαχειριστή. Άλλο χαμηλή τιμή αγοράς, άλλο εντολή περιορισμού έγχυσης.
- Μεταφέρει στον παραγωγό ζημία του συστήματος. Ο παραγωγός είναι διαθέσιμος να παράγει, αλλά το σύστημα ή το δίκτυο δεν απορροφά την ενέργεια.
- Υπονομεύει την επενδυτική ασφάλεια. Οι παραγωγοί, οι τράπεζες και οι επενδυτές υπολόγισαν τα έργα με βάση παραγωγή, έσοδα και καθεστώς στήριξης. Οι μαζικές περικοπές χωρίς αποζημίωση ανατρέπουν αυτή την ισορροπία.
- Αντιστρέφει τη λογική του άρθρου 13. Ο Κανονισμός προβλέπει αποζημίωση για μη αγοραίο redispatching. Η Ελλάδα αναγνωρίζει την εντολή, αλλά δεν αποκαθιστά τη ζημία.
- Κρύβει το πρόβλημα πίσω από την οικονομική ουδετερότητα του Διαχειριστή. Η οικονομική ουδετερότητα του ΑΔΜΗΕ δεν μπορεί να σημαίνει οικονομική ζημία του παραγωγού.
Η θέση του Συλλόγου ΕΠΑΦΗ
Ο Σύλλογος ΕΠΑΦΗ ζητά την άμεση θέσπιση καθαρού μηχανισμού αποζημίωσης για τις περικοπές παραγωγής ΑΠΕ.
- Κάθε περικοπή με εντολή Διαχειριστή πρέπει να καταγράφεται επίσημα.
- Κάθε μη αγοραία περικοπή πρέπει να αποζημιώνεται σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κανονισμού 2019/943.
- Η αποζημίωση πρέπει να καλύπτει τα καθαρά έσοδα που θα είχε ο σταθμός χωρίς την περικοπή, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργικής ενίσχυσης όπου υπάρχει.
- Ο παραγωγός και ο ΦοΣΕ δεν πρέπει να επιβαρύνονται όταν η περικοπή δεν οφείλεται σε δική τους υπαιτιότητα.
- Όροι μη αποζημίωσης που εισήχθησαν εκ των υστέρων σε τροποποιήσεις υφιστάμενων συμβάσεων με βάση τον ν. 5188/2025 ή προγενέστερες εκδοχές του ν. 4951/2022 πρέπει να ανατραπούν, καθώς στηρίζονται σε νομική βάση ασύμβατη με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
- Ο μηχανισμός πρέπει να εφαρμοστεί και αναδρομικά.
Η αναδρομικότητα είναι απαραίτητη
Η διόρθωση δεν πρέπει να ισχύσει μόνο για το μέλλον. Αν η Ελλάδα αναγνωρίσει, που οφείλει εκ του Ευρωπαϊκού Κανονισμού να το κάνει, ότι οι περικοπές πρέπει να αποζημιώνονται, τότε πρέπει να αποζημιωθούν και οι περικοπές που έχουν ήδη γίνει.
Η αναδρομική αποζημίωση δεν είναι χάρη. Είναι επανόρθωση ζημίας που προκλήθηκε επειδή δεν εφαρμόστηκε έγκαιρα και σωστά το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η αναδρομικότητα πρέπει να καλύπτει όλες τις μη παραγεγραμμένες απαιτήσεις ή, κατ’ ελάχιστον, όλες τις περικοπές από την ημερομηνία εφαρμογής του Κανονισμού 2019/943.
Προτεινόμενη ρύθμιση
Πρόταση διάταξης :
Για κάθε σταθμό ΑΠΕ ή ΣΗΘΥΑ του οποίου η παραγωγή περιορίζεται ή μηδενίζεται με εντολή Διαχειριστή για λόγους συμφόρησης, ευστάθειας, ασφάλειας συστήματος ή δικτύου, καταβάλλεται οικονομική αποζημίωση σύμφωνα με το άρθρο 13 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943.
Η αποζημίωση περιλαμβάνει τα καθαρά έσοδα που θα είχε ο σταθμός χωρίς την εντολή περικοπής, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργικής ενίσχυσης ή άλλης χρηματοδοτικής στήριξης που θα ελάμβανε βάσει της παραγόμενης ενέργειας.
Η απαλλαγή των Διαχειριστών από ίδια οικονομική επιβάρυνση δεν θίγει το δικαίωμα αποζημίωσης του παραγωγού. Αν το κόστος δεν επιβαρύνει απευθείας τον Διαχειριστή, θεσπίζεται ειδικός μηχανισμός ανάκτησης και επιμερισμού του κόστους.
Όροι περιορισμένης ή ανύπαρκτης αποζημίωσης που έχουν εισαχθεί σε τροποποιήσεις υφιστάμενων συμβάσεων σύνδεσης για άσχετους τεχνικούς λόγους (διόρθωση μονογραμμικού, αλλαγή κατανομής πυλών, προσθήκη μπαταρίας, αλλαγή ισχύος κ.λπ.) είναι ανίσχυροι, εφόσον η αρχική σύμβαση δεν περιείχε χαρακτηρισμό non-firm κατά την έννοια του άρθρου 13(7) του Κανονισμού 2019/943.
Ο ΔΑΠΕΕΠ, ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ, κατά το μέρος της αρμοδιότητάς τους, υποχρεούνται να εφαρμόσουν διαδικασία καταγραφής, επαλήθευσης και εκκαθάρισης των περικοπών.
Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά για όλες τις μη παραγεγραμμένες απαιτήσεις παραγωγών που αφορούν περικοπές παραγωγής οι οποίες επιβλήθηκαν χωρίς υπαιτιότητα του παραγωγού.1
την απορροφήσει, ο παραγωγός δεν μπορεί να είναι ο μόνος που πληρώνει το κόστος. Αυτό δεν είναι ευρωπαϊκή πολιτική. Είναι ελληνική στρέβλωση.
Παραπομπές
[1] Κανονισμός (ΕΕ) 2019/943, άρθρο 13 – Redispatching και οικονομική αποζημίωση – σύνδεσμος
[2] ΣΛΕΕ, άρθρο 288 – άμεση εφαρμογή και δεσμευτικότητα των Κανονισμών της Ε.Ε. – σύνδεσμος
[3] Ν. 5106/2024, άρθρο 118 – άρθρο 10Β ν. 4951/2022 για Εντολές Περιορισμού Έγχυσης – σύνδεσμος
[4] Ν. 5106/2024, άρθρο 120 – λειτουργικοί περιορισμοί σε σταθμούς ΑΠΕ/ΣΗΘΥΑ – σύνδεσμος
[5] Ν. 5188/2025, άρθρο 37 – προσθήκη άρθρου 10Γ στον ν. 4951/2022 για απαλλαγή ευθύνης Διαχειριστών – σύνδεσμος
[6] Bundesnetzagentur – Redispatch 2.0 και οικονομική αποζημίωση στη Γερμανία – σύνδεσμος
[7] Bundesnetzagentur – ελάχιστοι συντελεστές Redispatch 2.0 και προτεραιότητα ΑΠΕ/KWK – σύνδεσμος
[8] Clean Energy Wire – στοιχεία αποζημίωσης περικοπών ανανεώσιμης ενέργειας στη Γερμανία – σύνδεσμος
[9] Έγγραφο ΑΔΜΗΕ ΔΝΣ/21411/25.09.2025 προς ΥΠΕΝ – επισυνάπτεται ως Παράρτημα 1
Παραρτήματα
- Παράρτημα 1: Έγγραφο ΑΔΜΗΕ ΔΝΣ/21411/25.09.2025 προς ΥΠΕΝ.
