Σχετικά: Η εισήγηση του ΔΕΔΔΗΕ Ι-415458/29.04.2026 και η σχετική δημόσια διαβούλευση της ΡΑΑΕΥ, με καταληκτική ημερομηνία υποβολής απόψεων τη Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026.
Αξιότιμα μέλη της Ρυθμιστικής Αρχής,
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ, εκπροσωπώντας παραγωγούς φωτοβολταϊκής ενέργειας και αποθήκευσης σε ολόκληρη τη χώρα, καταθέτει εμπροθέσμως τις απόψεις του στο πλαίσιο της ως άνω δημόσιας διαβούλευσης.
Γενική θέση
Ο Σύλλογος αντιμετωπίζει το ζήτημα από διπλή σκοπιά, ως φορέας τόσο της φωτοβολταϊκής παραγωγής όσο και της αποθήκευσης, και στηρίζει ευθέως τον σκοπό της εισήγησης. Το ελληνικό σύστημα αντιμετωπίζει σήμερα μεγάλο μεσημβρινό πλεόνασμα, αυξανόμενες περικοπές και ώρες μηδενικών και αρνητικών τιμών, πραγματικότητα που αναγνωρίζει και η ίδια η εισήγηση όταν διαπιστώνει ότι η έγχυση το μεσημέρι είναι λειτουργικά μη αποδοτική. Η αποθήκευση είναι η διαρθρωτική απάντηση σε αυτό, και κάθε μονάδα που εντάσσεται γρήγορα και λειτουργεί ώστε να απορροφά το μεσημβρινό πλεόνασμα μειώνει τις περικοπές και στηρίζει τις τιμές προς όφελος του συνόλου των παραγωγών. Η δυνατότητα ταχείας και χαμηλού κόστους σύνδεσης σε υφιστάμενες υποδομές είναι, υπό αυτή την έννοια, αναγκαία.
Με την ίδια ευθύτητα, ο Σύλλογος επισημαίνει ότι η εισήγηση, όπως έχει διατυπωθεί, διατηρεί τα βάρη ενός καθεστώτος ευέλικτης σύνδεσης και παραλείπει τις εγγυήσεις που το ενωσιακό δίκαιο συνδέει με αυτό, ενώ περιλαμβάνει και μια ρύθμιση που λειτουργεί αντίστροφα προς το συστημικό όφελος της αποθήκευσης. Οι παρατηρήσεις που ακολουθούν δεν επιβραδύνουν το καθεστώς. Το καθιστούν ασφαλέστερο, χρηματοδοτήσιμο και σύννομο, και επιταχύνουν έτσι τις ίδιες τις επενδύσεις.
Το ενωσιακό πλαίσιο που διέπει τον μηχανισμό
Οι προτεινόμενοι περιορισμοί, επιβαλλόμενοι ως όρος χορήγησης Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης, συνιστούν κατ’ ουσίαν ευέλικτη σύνδεση. Το καθεστώς αυτό διέπεται από το άρθρο 6α της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/944, όπως προστέθηκε με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711, με γενική προθεσμία ενσωμάτωσης την 17η Ιανουαρίου 2025. Το άρθρο 6α θέτει συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η ενίσχυση του δικτύου, που αποτελεί τη διαρθρωτική λύση, προτεραιοποιείται. Οι συμβάσεις μετατρέπονται σε σταθερές μόλις το δίκτυο καταστεί έτοιμο, βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων. Η μόνιμη ευέλικτη σύνδεση επιτρέπεται μόνο όπου η ενίσχυση δεν είναι αποδοτική. Το πλαίσιο αναπτύσσεται από τη ρυθμιστική αρχή, και ο συνδεόμενος χρήστης εγκαθιστά πιστοποιημένο σύστημα ελέγχου ισχύος.
Η εισήγηση δεν περιλαμβάνει τις προϋποθέσεις αυτές. Δεν προτεραιοποιεί ρητά την ενίσχυση του δικτύου ως τη δομική λύση, δεν ορίζει διαδικασία, κριτήρια και προβλεπόμενη ημερομηνία μετατροπής των ευέλικτων συνδέσεων σε σταθερές, δεν περιορίζει τη μόνιμη ευέλικτη σύνδεση στις περιπτώσεις όπου η ενίσχυση δεν είναι αποδοτική, και δεν θέτει ρήτρα λήξης του μεταβατικού καθεστώτος. Ο Σύλλογος δεν αντιτίθεται στη χρήση του μηχανισμού, ζητά όμως ο σχεδιασμός του να ολοκληρωθεί ώστε να ικανοποιεί τις προϋποθέσεις του άρθρου 6α.
Η αποζημίωση κατά το άρθρο 13(7) και τα όριά της
Το άρθρο 13(7) του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943, κατά την ισχύουσα ενοποιημένη του μορφή μετά και τις τροποποιήσεις του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1747, ορίζει ότι η μη βασισμένη στην αγορά περικοπή αποζημιώνεται από τον Διαχειριστή που τη ζητά προς τον φορέα της παραγωγής, της αποθήκευσης ή της απόκρισης ζήτησης, με εξαίρεση τους παραγωγούς που έχουν αποδεχθεί σύμβαση σύνδεσης χωρίς εγγύηση σταθερής έγχυσης. Η αποθήκευση περιλαμβάνεται ρητά στη διάταξη.
Ο Σύλλογος δεν θεμελιώνει αξίωση αποζημίωσης επί των στατικών περιορισμών αυτών καθαυτών, εφόσον ο σταθμός τους αποδέχεται εκ των προτέρων ως όρο σύνδεσης. Επισημαίνει όμως τρία σημεία που παραμένουν εντός του πεδίου του άρθρου 13(7). Πρώτον, κάθε εντολή πραγματικού χρόνου που περιορίζει έγχυση ή απορρόφηση πέραν του δημοσιευμένου στατικού φακέλου υπερβαίνει τους αποδεκτούς όρους και συνιστά μη αγοραία περικοπή που αποζημιώνεται. Δεύτερον, για σταθμούς που διαθέτουν σταθερά δικαιώματα σύνδεσης, η επέκταση των περιορισμών δεν επιτρέπεται να θίγει τα δικαιώματα αυτά χωρίς αποζημίωση. Τρίτον, ο περιορισμός της απορρόφησης αφορά τον σταθμό ως ζήτηση, και η εξαίρεση που αφορά τη μη εγγυημένη έγχυση ενέργειας δεν τον καλύπτει κατά τρόπο προφανή.
Οι θέσεις και τα αιτήματα του Συλλόγου
Τοπικός χαρακτήρας ως δυνατότητα βελτίωσης, χωρίς καθυστέρηση
Ο Σύλλογος δεν ζητά να επιβραδυνθεί η σύνδεση με κατά κόμβο μελέτες. Αποδέχεται το ενιαίο πλαφόν ως ταχεία προεπιλογή, ζητά όμως αυτό να λειτουργεί ως ανώτατο όριο και όχι ως απαράβατος κανόνας. Επειδή μόνο ο Διαχειριστής διαθέτει τα δεδομένα του Δικτύου, την τοπολογία, τα φορτία και τα μοντέλα, το βάρος της τεκμηρίωσης ανήκει σε εκείνον. Ο Διαχειριστής οφείλει να δημοσιεύει και να επικαιροποιεί κατάλογο των υποσταθμών και μετασχηματιστών όπου το περιθώριο είναι πράγματι εξαντλημένο, να εφαρμόζει τον περιορισμό μόνο εκεί, και όπου υπάρχει διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος να χορηγεί πληρέστερη πρόσβαση. Η ίδια η εισήγηση εξαιρεί τους υποσταθμούς της νότιας Εύβοιας λόγω συνδεδεμένης αιολικής παραγωγής, γεγονός που αποδεικνύει ότι η κατά περίπτωση διαφοροποίηση είναι εφικτή.
Προστασία της φόρτισης κατά τις ώρες πλεονάσματος
Η σοβαρότερη παρατήρηση αφορά τους περιορισμούς απορρόφησης. Η εισήγηση προβλέπει περιορισμό απορρόφησης έως 50% κατά τις ώρες από τις 00:00 έως τις 18:00, οριζόμενο αναλόγως της φόρτισης και κοινό ανά μετασχηματιστή ΥΤ/ΜΤ. Επειδή όμως το όριο αυτό τίθεται στατικά και προαναγγέλλεται ανά μετασχηματιστή, δεν πιστώνει την πραγματική κατάσταση του δικτύου κατά τις μεσημβρινές ώρες. Στις ώρες αυτές, σε τοπικό δίκτυο με υψηλή έγχυση φωτοβολταϊκών, η φόρτιση της μπαταρίας μειώνει την αντίστροφη ροή ισχύος προς τον μετασχηματιστή, ανακουφίζει το Δίκτυο και απορροφά ενέργεια που διαφορετικά θα περικοπτόταν. Ένα στατικό πλαφόν φόρτισης που εφαρμόζεται και τις ώρες αυτές περιορίζει ακριβώς το εργαλείο που μειώνει τις περικοπές.
Ο Σύλλογος ζητά η φόρτιση να είναι ελεύθερη κατά τις μεσημβρινές ώρες, όταν απορροφά το πλεόνασμα και ανακουφίζει το Δίκτυο, καθώς και κατά τις νυχτερινές ώρες χαμηλού φορτίου, και ο περιορισμός απορρόφησης να εστιάζεται αποκλειστικά στην πραγματική αιχμή φορτίου, δηλαδή στη βραδινή ζώνη την οποία η εισήγηση τοποθετεί από τις 18:00 έως τις 24:00 και, εφόσον τεκμηριώνεται, σε τυχόν πρωινή αιχμή. Η προσέγγιση αυτή ευθυγραμμίζεται με την ευρωπαϊκή πρακτική, όπου η φόρτιση περιορίζεται στις ώρες υψηλού φορτίου και όχι στις ώρες υψηλής ηλιοφάνειας.
Μεταβατικός χαρακτήρας, ενίσχυση δικτύου και μετατροπή σε σταθερή σύνδεση
Ο Σύλλογος ζητά οι στατικοί περιορισμοί να χαρακτηριστούν ρητά μεταβατικοί. Ο Διαχειριστής οφείλει να δημοσιεύσει σχέδιο και χρονοδιάγραμμα ενισχύσεων για τους περιορισμένους κόμβους, να δεσμευτεί για τη μετατροπή των ευέλικτων συνδέσεων σε σταθερές με την ενίσχυση του δικτύου και βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων, και να αντιμετωπίσει τη μόνιμη ευέλικτη σύνδεση μόνο όπου η ενίσχυση αποδεικνύεται μη αποδοτική. Για τη μετάβαση από στατικούς σε δυναμικούς περιορισμούς, ζητείται ρήτρα τακτικής επανεξέτασης συνδεδεμένη με τον βαθμό αυτοματοποίησης του Δικτύου, ώστε η μεταβατικότητα να μην καταστεί μόνιμη χωρίς όρο και χρονικό ορίζοντα.
Όφελος της ευελιξίας στο αρμόδιο τιμολογιακό πλαίσιο
Σε χώρες που έχουν προχωρήσει στην ευέλικτη σύνδεση, ο σταθμός που αποδέχεται περιορισμό λαμβάνει αντιστάθμισμα, με μειωμένες χρεώσεις δικτύου στις Κάτω Χώρες και ευνοϊκή μεταχείριση της αποθήκευσης ως προς τις χρεώσεις στη Γερμανία και το Βέλγιο. Ο Σύλλογος επισημαίνει ότι τούτο αποτελεί εθνική επιλογή πολιτικής και δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας διαβούλευσης, και καλεί την Αρχή να το συνεκτιμήσει στο αρμόδιο τιμολογιακό πλαίσιο, ώστε η επιβολή περιορισμού να μην αποτελεί μονομερές βάρος.
Χρεώσεις Μη Συμμόρφωσης
Η εισήγηση προαναγγέλλει Χρεώσεις Μη Συμμόρφωσης κατ’ εφαρμογή της παρ. 13 του άρθρου 10 του ν. 4951/2022. Ο Σύλλογος ζητά κάθε τέτοια χρέωση να είναι αναλογική και προβλέψιμη, να μην υπερβαίνει το αναγκαίο για την αποτροπή της παράβασης μέτρο, και κυρίως να μην επιβάλλεται χωρίς να έχει προηγηθεί η παροχή αξιόπιστου και επαληθεύσιμου σήματος πραγματικού χρόνου που να γνωστοποιεί στον σταθμό τα εκάστοτε ισχύοντα όρια. Ζητείται επίσης το ζήτημα να αχθεί σε χωριστή διαβούλευση, με δικαίωμα προσφυγής, και να μην προεγκριθεί μέσω της παρούσας.
Συμμετοχή σε υπηρεσίες εξισορρόπησης και επικουρικές υπηρεσίες
Οι στατικοί περιορισμοί δεν πρέπει να αποκλείουν τη συμμετοχή και την αμοιβή του σταθμού στις αγορές εξισορρόπησης, ρύθμισης συχνότητας και επικουρικών υπηρεσιών. Δεν ζητείται γενική παράκαμψη τοπικού περιορισμού. Ζητείται όμως ο φάκελος σύνδεσης να μην αποκλείει τον σταθμό από τις υπηρεσίες αυτές, και κάθε τοπικός περιορισμός ενεργοποίησης πέραν του δημοσιευμένου στατικού φακέλου να αντιμετωπίζεται κατά το άρθρο 13(7).
Διαφάνεια της μεθοδολογίας και μετάβαση σε εποχικό πλαίσιο
Ο πίνακας έγχυσης παράγεται από ένα μόνο προφίλ φωτοβολταϊκών διπλής όψης στην περιοχή της Θήβας, σε συνθήκες πλήρους ηλιοφάνειας, κατά την Απόφαση ΡΑΑΕΥ Ε-98/2025. Ο Σύλλογος ζητά τη δημοσίευση της πλήρους μεθοδολογίας και των δεδομένων, και προτείνει τη μετάβαση από έναν ενιαίο ετήσιο πίνακα σε εποχικό πλαίσιο, κατά το πρότυπο χωρών που έχουν ήδη υιοθετήσει χωριστά προγράμματα ανά εποχή. Η εποχική διαφοροποίηση πρέπει να αφορά κυρίως το παράθυρο της φόρτισης, το οποίο οφείλει να ακολουθεί το ηλιακό προφίλ κάθε εποχής, πλατύτερο το καλοκαίρι και στενότερο τον χειμώνα, ώστε η αποθήκευση να απορροφά το πλεόνασμα όταν αυτό υπάρχει. Οι περιορισμοί της έγχυσης μπορούν να παραμείνουν συντηρητικοί, καθώς ο Σύλλογος δεν επιδιώκει αυξημένη έγχυση κατά τις μεσημβρινές ώρες, η οποία θα επιβάρυνε το πλεόνασμα.
Επέκταση σε σταθμούς με ενσωματωμένη ή προστιθέμενη αποθήκευση
Η εισήγηση προτείνει την εφαρμογή των περιορισμών και σε σταθμούς της παρ. 11Β του άρθρου 10 του ν. 4685/2020, δηλαδή σε σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών με ενσωματωμένη αποθήκευση, καθώς και στην προσθήκη αποθήκευσης σε υφιστάμενους σταθμούς κατά την παρ. 5α του άρθρου 11Γ του ίδιου νόμου. Στις περιπτώσεις αυτές το σκέλος της παραγωγής διέπεται από σταθερούς όρους σύνδεσης. Ο Σύλλογος ζητά η εφαρμογή των περιορισμών στην αποθήκευση να μην θίγει τα σταθερά δικαιώματα έγχυσης της παραγωγής, και κάθε μη αγοραία περικοπή επί του σταθερού αυτού σκέλους να αποζημιώνεται κατά το άρθρο 13(7).
Συμπέρασμα
Ο Πανελλήνιος Σύλλογος ΕΠΑΦΗ στηρίζει τον σκοπό της ταχείας ένταξης της αποθήκευσης και θεωρεί την κατεύθυνση της εισήγησης ορθή. Το κρισιμότερο για το σύστημα και για το σύνολο των παραγωγών είναι η αποθήκευση να αξιοποιηθεί ώστε να απορροφά το μεσημβρινό πλεόνασμα, και προς τούτο ζητά κατά προτεραιότητα τη διόρθωση του περιορισμού απορρόφησης, ώστε η φόρτιση να μην εμποδίζεται τις ώρες που μειώνει τις περικοπές. Ζητά επίσης τη συμπλήρωση του πλαισίου με τις προϋποθέσεις του άρθρου 6α, την αναλογική αντιμετώπιση των χρεώσεων μη συμμόρφωσης, τη διασφάλιση της συμμετοχής σε υπηρεσίες συστήματος, τη διαφάνεια της μεθοδολογίας με μετάβαση σε εποχικό πλαίσιο, και την προστασία των σταθερών δικαιωμάτων. Με τις διορθώσεις αυτές το πλαίσιο γίνεται ασφαλέστερο για το Δίκτυο, χρηματοδοτήσιμο για τις επενδύσεις και σύμφωνο με το ενωσιακό δίκαιο.
Ο Σύλλογος παραμένει στη διάθεση της Αρχής για κάθε διευκρίνιση ή συνεργασία στο πλαίσιο της επεξεργασίας της Γνώμης προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Με εκτίμηση,
Για το Διοικητικό Συμβούλιο του Πανελλήνιου Συλλόγου ΕΠΑΦΗ
Ο Πρόεδρος
Παπακωστόπουλος Κωνσταντίνος